Największa śródleśna polana Puszczy Bolimowskiej to miejsce, które zachowało swój dziki charakter. Rozległa, podmokła przestrzeń porośnięta trawami i szuwarami, z rozrzuconymi jeziorkami potorfowymi, otoczona ścianą lasu – tak wygląda Rezerwat Przyrody Polana Siwica. To jeden z niewielu terenów w centralnej Polsce, gdzie przyroda rządzi się własnymi prawami, a człowiek może być jedynie obserwatorem.
Rezerwat obejmuje niemal 68 hektarów i został utworzony w 1998 roku. Leży w granicach Bolimowskiego Parku Krajobrazowego, na terenie gminy Nieborów w powiecie łowickim.
- niepowtarzalne poranne mgły
- bogactwo rzadkich gatunków roślin
- raj dla ptaków wodno-błotnych
- malownicze jeziorka potorfowe
- idealne miejsce na relaks i obserwację przyrody
Skąd wzięła się nazwa Siwica
Polana nosi nazwę, która doskonale oddaje jej atmosferę. Siwica to określenie związane z poranną i wieczorną porą, gdy nad mokradłami unoszą się siwe, srebrzyste mgły. W chłodniejsze dni widok naprawdę robi wrażenie – cała polana spowija się mgiełką, która nadaje krajobrazowi niemal mistyczny charakter.
To jedna z 49 śródleśnych polan rozsianych po Puszczy Bolimowskiej, ale zdecydowanie największa i najbardziej zróżnicowana pod względem siedlisk przyrodniczych. Teren jest płaski, rozległy i bardzo podmokły. Wąskie doły wypełnione wodą to ślady po dawnym wydobyciu torfu – świadectwo działalności człowieka, która zakończyła się wiele lat temu.
Co rośnie na podmokłych łąkach
Rezerwat chroni charakterystyczne dla Puszczy Bolimowskiej zbiorowiska roślinności łąkowej i torfowej. Na terenie polany występują różne typy siedlisk – łąki, szuwary, zarośla wierzbowe, jeziorka oraz fragmenty lasów na obrzeżach. Taka mozaika sprawia, że Polana Siwica to istna skarbnica gatunków.
Wśród roślin można spotkać kosaciec syberyjski z jego charakterystycznymi fioletowymi kwiatami, goryczką wąskolistną, goździka pysznego czy trzęślicę modrą. Rosną tu także storczyki – kruszczyk błotny i kukułka szerokolistna, a także starodub łąkowy. Część z tych gatunków jest zagrożona wyginięciem, dlatego ochrona ich naturalnych siedlisk ma tak duże znaczenie.
Polana Siwica należy do obszaru Natura 2000 „Polany Puszczy Bolimowskiej” i stanowi ostoję rzadkich gatunków roślin oraz zwierząt, szczególnie owadów.
Ptaki, ssaki i płazy – kogo można spotkać
Mokradła to raj dla ptactwa wodno-błotnego. Na Polanie Siwicy gniazdują gatunki, których w innych miejscach nie zobaczy się tak łatwo. Bekas kszyk, derkacz, bąk – to ptaki, które wymagają spokojnych, podmokłych terenów z bogatą roślinnością. Gnieżdżą się tu także płaskonos, głowienka, dwa gatunki perkoza, łabędź i czapla siwa.
Na żer zalatują bocian czarny i żuraw – oba gatunki są bardzo płochliwe i unikają ludzi, więc ich obecność świadczy o dzikości tego terenu. Wśród płazów dominują różne gatunki żab, a z gadów można spotkać zaskrońca i żmiję zygzakowatą. Ta ostatnia wymaga szczególnej ostrożności, choć zazwyczaj ucieka przed człowiekiem.
Ssaki reprezentują sarny, dziki i łosie. Te ostatnie chętnie przebywają w mokradłach, gdzie znajdują pożywienie i ochłodę. Nocą aktywne są nietoperze – mopek i nocek duży, oba objęte ochroną gatunkową.
Motyle i inne owady
Rezerwat słynie z bogactwa świata owadów. Szczególnie cenne są motyle dzienne – modraszek telejus i modraszek nausitous, oba związane z łąkami i obecnością określonych gatunków mrówek, z którymi ich gąsienice żyją w symbiozie. Występuje tu także czerwończyk nieparek, szlaczkoń szafraniec i przeplatka aurinia.
Oprócz motyli można spotkać liczne gatunki ważek, muchówek i szarańczaków. Dla entomologów i miłośników fotografii owadów to miejsce wyjątkowe.
Ochrona czynna rezerwatu obejmuje wykaszanie roślinności i usuwanie samosiejek drzew, aby zapobiec zarastaniu polany i utrzymać cenne siedliska łąkowe.
Zakaz wstępu i możliwość zwiedzania
Polana Siwica to rezerwat łąkowo-torfowiskowy objęty ścisłą ochroną. Teren jest bardzo podmokły, miejscami niebezpieczny, dlatego obowiązuje zakaz swobodnego wstępu. Nie oznacza to jednak, że nie można go zwiedzić.
Zwiedzanie rezerwatu możliwe jest wyłącznie w obecności pracownika Nadleśnictwa Skierniewice lub przedstawiciela Dyrekcji Bolimowskiego Parku Krajobrazowego. Została wyznaczona ścieżka dydaktyczna, po której można poruszać się pod opieką przewodnika. Dzięki temu zwiedzający mogą bezpiecznie obserwować przyrodę, nie niszcząc cennych siedlisk.
Warto wcześniej skontaktować się z Nadleśnictwem Skierniewice lub Dyrekcją Bolimowskiego Parku Krajobrazowego, aby umówić się na wizytę. Takie zorganizowane zwiedzanie daje szansę na poznanie tajników rezerwatu i zrozumienie, dlaczego to miejsce jest tak cenne.
Dla kogo jest Polana Siwica
To miejsce dla osób, które cenią dziką przyrodę i chcą zobaczyć ją w niemal nienaruszonym stanie. Miłośnicy ptaków znajdą tu doskonałe warunki do obserwacji – warto zabrać lornetkę i aparat z teleobiektywem. Entomolodzy i fotografowie przyrody również będą zachwyceni różnorodnością owadów.
Rodziny z dziećmi mogą skorzystać ze zwiedzania z przewodnikiem, który w przystępny sposób opowie o życiu polany i jej mieszkańcach. Dla dzieci to okazja, żeby zobaczyć, jak wygląda prawdziwe torfowisko i dowiedzieć się, dlaczego warto chronić takie miejsca.
Okolica rezerwatu to także dobry teren na wycieczki rowerowe. Lasy wokół polany są piękne, a szlaki prowadzą przez ciekawe fragmenty Puszczy Bolimowskiej. Jesienią okoliczne lasy obfitują w grzyby.
Praktyczne informacje
Dojazd: Rezerwat znajduje się w gminie Nieborów, w powiecie łowickim. Najłatwiej dojechać samochodem – polana leży w głębi Puszczy Bolimowskiej, przy drogach leśnych. Z pobliskiej autostrady słychać czasem szum ruchu, ale nie przeszkadza to w obserwacji przyrody. Dojazd rowerem możliwy szlakami leśnymi.
Wstęp: Rezerwat objęty zakazem swobodnego wstępu. Zwiedzanie możliwe tylko w towarzystwie przewodnika z Nadleśnictwa Skierniewice lub Dyrekcji Bolimowskiego Parku Krajobrazowego. Należy wcześniej umówić wizytę.
Kontakt: Dyrekcja Bolimowskiego Parku Krajobrazowego, ul. Nowobielańska 61, 96-100 Skierniewice, tel. 46 833-37-77, e-mail: [email protected]
Ceny: Informacje o kosztach zwiedzania z przewodnikiem najlepiej uzyskać bezpośrednio w Nadleśnictwie lub Dyrekcji Parku.
Ile czasu: Na zwiedzanie polany z przewodnikiem warto przeznaczyć około 2-3 godzin. Jeśli planuje się także spacer po okolicy lub wycieczkę rowerową, można spędzić tu pół dnia.
Co zabrać: Lornetkę do obserwacji ptaków, aparat fotograficzny, odpowiednie obuwie (teren mokry), w sezonie letnim repelent na komary.
Od strony północnej polany znajduje się miejsce odpoczynku z zadaszeniem – przydatne podczas wycieczek rowerowych. W okolicy warto też zwrócić uwagę na przydrożne kapliczki, które nadają lokalnego kolorytu.