Pałac w Radziejowicach to klasycystyczna rezydencja z XIX wieku, która od ponad pół wieku służy artystom jako dom pracy twórczej. Położony zaledwie 45 kilometrów od Warszawy, w niewielkiej miejscowości w powiecie żyrardowskim, oferuje nie tylko zwiedzanie sal muzealnych, ale też spacery po rozległym parku krajobrazowym. To miejsce, w którym historia miesza się z żywą kulturą – od koncertów po wystawy, a wszystko w scenerii, którą widzieliście w polskich filmach, nawet jeśli o tym nie wiecie.
- klasycystyczna architektura
- największa kolekcja Chełmońskiego
- piękny angielski park
- wydarzenia kulturalne przez cały rok
- unikalne budowle z historią
Historia pałacu od wieży mieszkalnej do klasycystycznej rezydencji
Zanim powstał obecny pałac, w XV wieku stała tu wieża mieszkalna rodu Radziejowskich. To od ich nazwiska pochodzi nazwa miejscowości. Na początku XVII wieku wojewoda łęczycki Stanisław Radziejowski kazał wznieść obok wieży nowy barokowy pałac z długą arkadową galerią. W tamtych czasach rezydencja była na tyle okazała, że podobno mogła pomieścić tysiąc gości.
Obecny kształt pałac otrzymał na przełomie XVIII i XIX wieku. Kazimierz Krasiński, oboźny koronny, zlecił gruntowną klasycystyczną przebudowę według projektu Jakuba Kubickiego – tego samego architekta, który zaprojektował Arkady Kubickiego u podnóża Zamku Królewskiego w Warszawie. Wtedy powstał charakterystyczny ganek kolumnowy z tarasem przed głównym wejściem.
W czasach świetności Radziejowic bywał tu król Zygmunt III Waza, a w listopadzie 1632 roku przez kilka dni przebywał król Władysław IV Waza. Magnacka rezydencja była centrum życia towarzyskiego ówczesnej Polski.
Co zobaczyć w zespole pałacowo-parkowym
Zespół w Radziejowicach to nie tylko sam pałac. Na terenie znajduje się kilka budowli, z których każda ma swoją historię. Neogotycki zameczek, stojący w sąsiedztwie pałacu, to paradoksalnie najstarsza budowla – jego partie ścian pochodzą z XVI wieku. Pod koniec XVIII wieku był już ruiną, którą odbudowano i zaaranżowano według projektu Kubickiego.
Jest też modrzewiowy dwór szlachecki z przełomu XVIII i XIX wieku, willa szwajcarska, dawna kuźnia oraz czworaki. Kiedyś służyły one jako budynki mieszkalne dla służby, dziś mieści się w nich administracja i pokoje hotelowe. Kuźnia pełni funkcję sali bankietowej i konferencyjnej.
Całość otacza angielski park krajobrazowy o powierzchni 26 hektarów. W okresie renesansu był to park w stylu włoskim, regularny i symetryczny. W XIX wieku przekształcono go w park angielski – swobodny, z nieregularnymi kształtami i luźną strukturą. Na listę pomników przyrody wpisano aleję lipową i jesionową, a w parku rośnie piękny okaz miłorzębu dwuklapowego.
Największa w Polsce wystawa prac Józefa Chełmońskiego
Od 2012 roku w pałacu działa stała ekspozycja poświęcona Józefowi Chełmońskiemu – największa kolekcja prac tego malarza w kraju. Chełmoński to jeden z najważniejszych polskich realistów, znany z obrazów przedstawiających wieś, zwierzęta i sceny rodzajowe. Jeśli kojarzysz „Babę z gęsiami” czy „Czwórkę” – to właśnie jego dzieła.
Pałac mieści także galerię wystaw czasowych, gdzie odbywają się ekspozycje współczesnych artystów. Od 1965 roku funkcjonuje tu Dom Pracy Twórczej – instytucja kultury, która zapewnia twórcom warunki do pracy. Niejednokrotnie można spotkać tu artystów przebywających na stypendium.
Pałac na ekranie – plan filmowy wielu produkcji
Radziejowice to ulubione miejsce polskich filmowców. Urokliwe wnętrza i otoczenie pojawiły się w takich produkcjach jak „Pan Tadeusz” Andrzeja Wajdy, „Kariera Nikodema Dyzmy”, „Lalka” czy nowszy „Projekt Lady”. Nawet jeśli nigdy nie byliście w Radziejowicach, jest spora szansa, że widzieliście ten pałac na ekranie.
Klasycystyczna architektura i malownicze otoczenie sprawiają, że pałac świetnie sprawdza się jako plan filmowy dla produkcji historycznych i współczesnych.
Wydarzenia kulturalne i Letni Festiwal im. Jerzego Waldorffa
Pałac tętni życiem kulturalnym przez cały rok. Organizowane są tu koncerty, spektakle, warsztaty artystyczne i spotkania literackie. Największym wydarzeniem jest Letni Festiwal im. Jerzego Waldorffa – cykl koncertów muzyki klasycznej, który odbywa się w letnich miesiącach. Waldorff, znany krytyk muzyczny i pisarz, miał szczególny związek z tym miejscem.
Warto śledzić kalendarz wydarzeń na stronie pałacu, bo program jest naprawdę bogaty. Od wystaw malarstwa po koncerty kameralne – każdy miłośnik sztuki znajdzie coś dla siebie.
Spacer po parku – idealne miejsce na niedzielne popołudnie
Nawet jeśli nie interesuje was zwiedzanie wnętrz, warto przyjechać do Radziejowic na spacer po parku. 26 hektarów zieleni, liczne ścieżki, ławeczki i polany do piknikowania. Wiosną pachnie tu intensywnie czeremcha, a połacie czosnku niedźwiedziego tworzą białe dywany.
Park jest zadbany, ale nie przesadnie uporządkowany – ma tę swobodę charakterystyczną dla angielskich ogrodów krajobrazowych. Można przysiąść na ławce, rozłożyć koc na trawie, a dzieci mają mnóstwo miejsca do biegania. To miejsce, w którym łatwo stracić poczucie czasu.
Dla kogo jest ten pałac
Radziejowice sprawdzą się w różnych konfiguracjach. Miłośnicy historii i architektury docenią klasycystyczne wnętrza i historię sięgającą XV wieku. Fani malarstwa przyjadą na wystawę Chełmońskiego. Rodziny z dziećmi wykorzystają park na piknik i aktywny wypoczynek – jest tu wystarczająco dużo miejsca, żeby zabrać piłkę czy paletki do badmintona.
To też dobre miejsce na romantyczny spacer lub spokojne niedzielne popołudnie z książką. Bliskość Warszawy sprawia, że można tu przyjechać spontanicznie, bez planowania całodniowej wyprawy. Dwie-trzy godziny wystarczą na zwiedzanie pałacu i spacer, ale jeśli macie więcej czasu, można zostać dłużej.
Informacje praktyczne – ceny, godziny otwarcia, dojazd
Godziny otwarcia galerii:
Poniedziałek – piątek: 10:00 – 15:00
Sobota – niedziela: 10:00 – 17:00
Ostatnie wejście na wystawę jest możliwe na godzinę przed zamknięciem. Zwiedzanie rozpoczyna się o każdej pełnej godzinie w grupach do 25 osób.
Dni zamknięte:
Galeria jest nieczynna 1 stycznia, 20-22 kwietnia, 1 listopada oraz 24-26 grudnia.
Dojazd z Warszawy:
Trasą S8 w kierunku Katowic, zjazd na DW579 w stronę Grodziska Mazowieckiego i Radziejowic. Pod pałacem jest kilka miejsc parkingowych wzdłuż ulicy. Główne wejście znajduje się od ul. Sienkiewicza, mniejsza brama do parku od ul. Głównej. Całość to około 45 kilometrów od centrum Warszawy.
Kontakt:
Tel. 46 857-71-75
Park jest dostępny bezpłatnie, można spacerować po nim bez konieczności zwiedzania wnętrz pałacu. Jeśli planujesz wizytę w weekendowy dzień, kiedy odbywa się jakieś wydarzenie kulturalne, warto sprawdzić wcześniej dostępność parkingu – w czasie koncertów czy festiwali może być tłoczniej.
Zespół pałacowo-parkowy w Radziejowicach to jedno z niewielu miejsc w okolicach Warszawy, gdzie historia, kultura i przyroda tworzą spójną całość. Nie trzeba tu sztucznego entuzjazmu – miejsce broni się samo.