Kilka kilometrów od Łowicza, w niewielkiej miejscowości Maurzyce, rozciąga się teren ponad 17 hektarów zabudowany ponad 40 drewnianymi obiektami z przełomu XIX i XX wieku. Łowicki Park Etnograficzny to nie kolejny skansen z kilkoma chatami i tabliczkami informacyjnymi. To przestrzeń, w której odtworzono dwa kompletne układy dawnej wsi łowickiej – ze starym owalnym placem i nowszą ulicówką – pełne intensywnie niebieskich chat, strzechowych dachów i kolorowych wycinek.
Większość odwiedzających pamięta przede wszystkim ten niecodzienny kolor. Niebieskie ściany domów nie są przypadkową decyzją kuratorów, tylko autentyczna tradycja regionu łowickiego.
Charakterystyczny błękit na ścianach chat powstał z połączenia wapiennej farby i lakmusowego barwnika. Początkowo służył dezynfekcji ścian, ale efekt wizualny był na tyle efektowny w zestawieniu ze strzechą i drewnianymi elementami, że stał się znakiem rozpoznawczym łowickiej wsi.
- autentyczne drewniane obiekty
- intensywnie niebieskie chaty
- pokazy rzemiosła w sezonie
- zachwycające łowickie wycinanki
- historia regionu na wyciągnięcie ręki
Co konkretnie zobaczysz w Skansenie w Maurzycach
Teren skansenu podzielony jest na dwie wyraźne części pokazujące ewolucję układu przestrzennego wsi. W starszej części budynki skupiają się wokół owalnego placu – tak wyglądały wioski na terenie historycznego Księstwa Łowickiego jeszcze w XVIII wieku. Nowsza część prezentuje tzw. ulicówkę, gdzie zabudowania ustawione są wzdłuż drogi.
Wśród obiektów znajdziesz kompletne chałupy z wyposażeniem wnętrz – od łóżek po piece, od naczyń po narzędzia pracy. W środku dominują łowickie wycinanki – kolorowe papierowe ozdoby, którymi oklejano belki stropowe, ściany i okna. Niektóre wnętrza wyglądają jakby mieszkańcy wyszli na chwilę i zaraz wrócą.
Oprócz domów mieszkalnych na terenie skansenu stoją budynki gospodarcze: stodoły, obory, kurniki. Jest też drewniany kościół z 1758 roku, kuźnia z kompletnym wyposażeniem i wiatrak. W sezonie letnim można trafić na pokazy pracy w kuźni czy warsztatów garncarskich.
Historia powstania skansenu
Pomysł na utworzenie muzeum na wolnym powietrzu prezentującego architekturę Ziemi Łowickiej narodził się na przełomie lat 60. i 70. XX wieku. Lokalizację wybrano w 1971 roku nieprzypadkowo – tuż przy ówczesnej głównej trasie łączącej Warszawę z Poznaniem, co miało ułatwić dostęp turystom.
Plan zagospodarowania działki o powierzchni ponad 17 hektarów opracowano w drugiej połowie lat 70., ale realizacja przeciągnęła się na kolejną dekadę. Skansen otwarto dla zwiedzających w połowie lat 80. W końcu tej dekady obiekt przeszedł intensywną rozbudowę. W 1996 roku cały teren wraz z poszczególnymi budynkami wpisano do rejestru zabytków.
Wszystkie obiekty to autentyczne budynki przeniesione z różnych miejscowości powiatu łowickiego i skierniewickiego – obszaru dawnego Księstwa Łowickiego zamieszkanego przez Księżaków. Każda chata ma swoją historię i pochodzenie z konkretnej wsi.
Dla kogo jest ten skansen
To miejsce działa na kilku poziomach. Miłośnicy architektury ludowej i etnografii znajdą tu kompletną dokumentację budownictwa drewnianego regionu. Rodziny z dziećmi mogą pozwolić maluchom swobodnie biegać po rozległym terenie, zaglądać do zagród ze zwierzętami i wchodzić do większości budynków – progi są wprawdzie wysokie, ale dostępne.
Teren jest na tyle duży, że nawet w weekendy nie robi się tu tłoczno. Między budynkami rosną łąki kwietne i przydomowe ogródki z warzywami i kwiatami, co dodaje całości autentyczności. Cisza i spokój kontrastują z gwarnym Łowiczem oddalonym o zaledwie kilka kilometrów.
Warto wiedzieć, że skansen jest dostępny dla wózków dziecięcych i przyczepek rowerowych – ścieżki są utwardzone, choć do wnętrz chat z wózkiem nie wejdziesz.
Warsztaty i wydarzenia sezonowe
W sezonie letnim skansen organizuje cykliczne imprezy nawiązujące do tradycji wiejskich: „Żniwa”, „Majówka w Skansenie” czy „Niedziela w Skansenie”. Podczas takich wydarzeń można zobaczyć pokazy dawnych prac polowych, rzemiosła i obrzędów.
Odbywają się tu także warsztaty rękodzielnicze – dzieci mogą spróbować swoich sił w tworzeniu łowickich wycinek, poznać tajniki pracy na kole garncarskim czy zobaczyć jak powstają tradycyjne hafty. W jednej z chat działają artystki, u których można kupić autentyczne wycinanki bezpośrednio od twórczyń.
Latem organizowane są też plenery malarskie i zajęcia edukacyjne dla grup szkolnych. Program zmienia się sezonowo, więc warto sprawdzić kalendarz wydarzeń przed wizytą.
Dodatkowa atrakcja w Maurzycach
Niedaleko skansenu, przy drodze z Łowicza do Maurzyc, stoi obiekt na skalę światową, który większość turystów mija nie wiedząc o jego znaczeniu. To pierwszy na świecie spawany most stalowy, oddany do użytku w grudniu 1928 roku. Jego konstruktorem był Stefan Bryła – pionier światowego spawalnictwa. Most znajduje się lekko na uboczu, ale warto poświęcić kilka minut na jego obejrzenie.
Praktyczne informacje – godziny otwarcia i ceny biletów
Skansen w Maurzycach to atrakcja sezonowa. Pełne zwiedzanie z dostępem do wnętrz budynków możliwe jest od maja do września w godzinach 9:00-18:00. W kwietniu i październiku skansen jest otwarty krócej – do godziny 16:00. Od listopada do marca obiekt jest zamknięty dla standardowego zwiedzania, choć czasem dostępny bywa tzw. bilet spacerowy pozwalający oglądać zabudowania tylko z zewnątrz.
Cennik biletów:
- Bilet normalny: 10 zł
- Dzieci do lat 3: wstęp bezpłatny
- W piątki wstęp bezpłatny (za wyjątkiem dni świątecznych i długich weekendów)
- Psy mogą wchodzić na teren skansenu (bilet płatny)
Na zwiedzanie warto zarezerwować około godziny, choć jeśli chce się zajrzeć do każdego budynku i spokojnie poczytać opisy, można zostać dłużej. Rodziny z dziećmi często spędzają tu 1,5-2 godziny.
Jak dojechać do Skansenu w Maurzycach
Maurzyce leżą około 7 kilometrów od Łowicza, przy dawnej trasie Warszawa-Poznań (dziś droga krajowa biegnąca równolegle do autostrady A2). Z Warszawy można dojechać w nieco ponad godzinę.
Tuż obok wejścia do skansenu znajduje się bezpłatny parking – duży plus dla rodzin podróżujących z całym bagażem i wózkami. Od 2023 roku w sezonie letnim kursuje specjalny autobus turystyczny „Droga do kultury”, który ułatwia zwiedzanie Ziemi Łowickiej bez samochodu. Bilet dzienny kosztuje 10 zł.
Skansen dobrze łączy się z innymi atrakcjami regionu. Kilkanaście kilometrów dalej znajdują się Park Romantyczny w Arkadii i pałac w Nieborowie. Można też połączyć wizytę z obejrzeniem barwnej procesji Bożego Ciała w Łowiczu (jeśli trafia się na odpowiedni termin) albo wizytą w Muzeum Ludowym Brzozowskich w Sromowie, gdzie dzieci będą zafascynowane ruchomymi drewnianymi makietami przedstawiającymi dawne wesela i tradycje.
Kontakt: [email protected]